مبانى نظرى برخورد ارفاقى با مجرمين سياسى و تاملى در طرح جرم سياسى

تحول نگرش نسبت مخالفان سياسى از اوايل قرن نوزده ميلادى موجب برخوردى ارفاقى با آنان گرديد كه مبانى نظرى اين برخورد عبارتند از:
- حركت مجرمين سياسى به منظور رسيدن به آرمانهاى بشردوستانه و رقم زدن آينده بهتر و روشنتر براى افراد جامعه خويش بلكه جامعه بشرى.
- اقدام بر اساس افكار اصلاح طلبانه.

- وابستگى دوام جرايم سياسى به دوام رژيم سياسى حاكم؛ چرا كه با فروپاشى رژيم سياسى حاكم، مجرمين سياسى به قهرمانان و رهبران ملى تبديل خواهند شد.

ادامه نوشته

عنصر معنوی در جرائم عمدی و آثار و نتایج آن

موضوع عنصر معنوی در حقوق جزا از جمله مسائلی است که در کتب حقوقی غالب جوامع امروزی مورد بررسی قرار گرفته است .
با اینکه تاکنون در ایران تحت عناوین مختلف در این زمینه بررسی شده و این موضوع مورد توجه خاص حقوقدانان و صاحبنظران قرار گرفته است و هر یک بنحوی آنرا مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند و باز هم مشکلات و نارسائیهای چندی در اینمورد وجود دارد که پیوسته مبتلا به دستگاه قضائی است و هنوز نیز بطور کامل رفع نشده است

ادامه نوشته

عدالت قضايي و جرايم پيراموني(4)

شهادت دروغ
ماده 650 در مقام جرم انگاري شهادت دروغ، يكي از جرايم عليه عدالت قضايي مي گويد: «هر كس در دادگاه نزد مقامات رسمي شهادت دروغ بدهد، به سه ماه و يك روز تا دو سال حبس و يا به يك ميليون و پانصد هزار تا دوازده ميليون ريال جزاي نقدي محكوم خواهد شد.»
يكي از نكات مورد توجه در اين ماده آن است كه صرفا، شهادت در دادگاه كه منصرف به همه مراجع قضايي است كه عنوان دادگاه بر آن ها اطلاق ميگردد. بنابراين دادسرا، كلانتري و مانند با وجود اين كه

ادامه نوشته

عدالت قضايي و جرايم پيراموني(3)

ب- جرايم ارتكابي پس از تعقيب
1. مسامحه در دستگيري
پس از تعقيب متهم، اولين جرم عليه عدالت قضايي، مسامحه عمدي يا غير عمدي در دستگيري مرتكب است.ماده 550 قانون مجازات اسلامي در اين رابطه ميگويد:« هر يك از مستخدمين دولت و مامورين دولتي كه طبق قانون مامور دستگيري كسي بوده و در اجراي وظيفه دستگيري مسامحه و اهمال كرده باشد به پرداخت يكصد هزار تا پانصد هزار ريال جزاي نقدي محكوم خواهد شد و چنان چه مسامحه و اهمال به قصد مساعدت بوده كه منجر به فرار وي شده باشد، علاوه بر مجازات مذكور به حبس از شش ماه تا سه سال محكوم ميشود.»

ادامه نوشته

عدالت قضايي و جرايم پيراموني(2)

1. خودداري از اعلام جرم
قانونگذار برخي افراد جامعه را به حسب موقعيت خاص ايشان ملزم به اعلام جرم نموده است. هدف از اين جرم انگاري كمك به كشف بهتر جرايم خاصي است كه ماهيتيمخفيانه داشته و نظارت حكومت در محيط وقوع آن جرايم دشوار و ضعيف است.
الف-خودداري از اعلام مديران و مسئولين ناظر
ماده 606 قانون مجازات اسلامي در اين راستا براي كشف بهتر جرايمي چون ارتشاء، اختلاس، تصرف غير قانوني، كلاهبرداري، تدليس در معاملات دولتي و عمومي ( موضوع ماده 599) و پورسانت

ادامه نوشته

عدالت قضايي و جرايم پيراموني(1)

مقدمه
عدالت قضايي از بزرگترين اهداف هر نظام قضايي است تا در سايه آن عدالت كيفري به خوبي اجرا شده، دادگستري صورت پذيرد. براي رسيدن به عدالت قضايي قانونگذاران كشور ها اقدام به جرم انگاري اعمالي نموده اند كه در روند اجراي عدالت خلل ايجادنمايند. در اين نوشته به بررسي جرايم عليه عدالت از ديدگاه قانونگذار ايراني پرداخته مي شود.
مفهوم شناسي
عدالت و به تعبير قرآني آن، «عدل»، به لحاظ مفهومي با واژه قسط و مساوات نزديكي بسيار دارد. اما به تعبير حضرت امير المومنين (ع) عدالت عبارتست از «قرار دادن هر چيزي به جاي خود» در حالي كه

ادامه نوشته

ژنتیک روش جدید جرم شناسی

امروزه روش های جدیدی برای اثبات قطعی وقوع جرم در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می گیرند که نتایج آن می تواند در تعیین محکوم و تبرئه کردن متهمان با اطمینان بسیار بالا استفاده شود.
افزایش دقت این روش ها باعث شده است به طور گسترده در پزشکی قانونی مورد توجه قرار گیرد و دادگاه ها نیز در بررسی های خود، به این روش ها استناد کنند.
روش های جدید که کم کم اعتبار بالایی پیدا می کنند ، محدودیت های روش های قدیمی را ندارند و به کمک آنها می توان فراتر از زمان های عادی به بررسی روزمره پرداخت و رازهای جنایات را آشکار کرد که قرن ها از وقوع آن می گذرد.
نمونه این توانایی در سال ۱۹۹۶ به اثبات رسید؛ زمانی که روش های ژنتیکی ثابت کرد خانواده آخرین تزار روسیه سال ۱۹۱۸ بر اثر جنایت کشته شده اند.

ادامه نوشته

روانشناختي انگيزه و نقش آن در تکوین جرم (2)

مسئله قابل توجه آن است كه عمد را نبايد با انگيزه و غرض (داعی) اشتباه نمود. انگيزه عبارت است از كوشش دروني و ميل پنهاني كه انسان را به سوي عمل خاصي هدايت مي نمايد و بنابراين هميشه مقدم بر اراده است.
قصد مجرمانه حاكي از اراده ارتكاب در فعل يا ترك فعل و همينطور اراده در كسب نتيجه زائيده ذهن قانون گذار است بنابراين قصذ مجرمانه (اعم از عام و خاص) را بايد در قانون جزا جستجو كرد و لذا در هر جرمي، مفهومي واحد يا ثابت دارد. مثلاً سوء نيت عام در كليه قتل هاي عمدي ازهاق نفس است.
ولي انگيزه يا داعي احساس يا نفع يا دفع ضرري است كه بزهكار را به طرف ارتكاب جرم مي كشاند. انگيزه زائيده ذهن مجرم است. پس انگيزه را بايد درون مجرم جستجو كرد و اغلب به صورت خودآگاه مي باشد.

ادامه نوشته

روانشناختي انگيزه و نقش آن در تکوین جرم (1)

در اين مقاله مجال بررسي عناصر مادي و قانوني جرايم را نداريم و اندك نظري به عنصر رواني مي اندازيم البته بررسي انگيزه و نقش آن در تكوين جرم. بنابراين با طرح چند سؤال بحث اصلي را آغاز مي كنيم؛ جايگاه عنصر رواني در ميان عناصر سه گانه تشكيل دهنده پديده جنائي چيست؟ انگيزه چيست و جايگاه آن در تشكيل پديده مجرمانه چيست؟ ارتباط عوامل موثر در ركن رواني (عمد و خطاي جزائي) با انگيزه چيست؟

ادامه نوشته

رابطه افسردگي و بزهكاري در نوجوانان

مقدمه: امروزه نسل جوان و بويژه نوجوانان كه قسمت اعظم جمعيت هر كشور را تكشيل مي دهند بيش از همه سطوح سني مورد توجه و عنايت كارشناسان اجتماعي و روانشناسان و روانپزكان و جرمشناسان و بالاخره متفكرين علوم تربتي بوده و بيشترين مطالعات و تحقيقاتي كه بر محور ساختار اجتماعي صورت مي گيرد متمركز بر اصلاح رفتار و انديشه اين گروه خاص و مصروف بازيافت عوامل مؤثر در انحراف و يا ارشاد اين گروه سني معني است.
شايد مهمترين دليل توجه خاص متخصصين و انديشمندان علوم مختلف انساني باين امر در درجه اول نقش مؤثري است كه جوانان و نوجوانان در ساختار آنده هر جامعه داشته و در درجه دوم اكثريت نسبي تعداد اين افراد نسبت به گروههاي سني بالاتر است، بخصوص كه غفلت از اين نسل مصيبتهاي بزرگي را متوجه جامعه نموده و موجب اضمحلال و فرو ريختن نظام اجتماعي و

ادامه نوشته

جرايم رايانه اي (بزهكاري مدرن)

با توسعه و تحول یافتن اینترنت،در مقابل انقلاب عظیمی در ایجاد جرایم در سطح بین المللی بوجود آمده است. لذا در بیشتر کشورهای دنیا جرایم اینترنتی بعنوان یک معضل حاد و بسیار مهم تلقی میگردد ودولتها درصدد پیدا نمودن راه حلهای مختلفی در جهت جلوگیری از وقوع آن میباشند. در حال حاضر جرایم اینترنتی با اشکال مختلفی صورت می پذیردکه عبارتند از: کلاهبرداری اینترنتی ، سوءاستفاده از شبکه تلفنی ،سوءاستفاده از کارتهای اعتباری،وارد کردن ویروس به کامپیوترهای دیگر،پولشویی و..... در این تحقیق،پس از مقدمه به بررسی تاریخچه جرایم کامپیوتری ،تبیین مفهوم و ماهیت جرایم اینترنتی،بررسی انواع مختلف جرایم اینترنتی،بررسی نقاط قوت و ضعف قوانین و ارایه راهکارهای مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم کامپیوتری خواهد پرداخت.

ادامه نوشته

جرایم اطفال ونوجوانان

 قسمت دوم
جرايم بر ضد اشخاص
در زمره جرايم بر ضد اشخاص، ارتكابي توسط اطفال و نوجوانان مجرم ميتوان به اعمال منافي عفت ايراد ضرب و جرع عمدي و يا غير عمدي اشاره نمود.
جرايم بر ضد اموال
موضوع ديگري كه در كليه اجتماعات گذشته و در حال به طور نسبي وجود دارد جرايم بر ضد اموال است كه با توجه به محيط زندگي مردم ، ميزان و نوع آن در هر اجتماعي نسبت به اجتماع ديگر متفاوت ميباشد به طور كلي تعداد سرقت اطفال و نوجوانان تسبت به ساير جرايم به اندازه اي زياد است كه ميتوان حتي جرايم اطفال و نوجوانان را به سرقتهاي ارتكابي آنان اختصاص داد.

ادامه نوشته

بزه دیده و انواع آن در سیاست جنایی ایران

شهاب الدین ناصری پشت دربندی
انسان بزهکار اثر دکتر سزار لمبروزو- تحول عمیقی در نحوه نگرش به بزه دیده را سبب شد، چرا که زمینه ساز نگرش علمی به جرم بوده و در حدود ده سال بعد زمینه تولد رشته جرم شناسی را فراهم کرد. کمتر از یک سده پس از تولد جرم شناسی، برخی جرم شناسان در مقام حل معمای جرم و برای علت شناسی بزهکاری محور مطالعات خود را بر کنشگر دیگر فرآیند بزهکاری، یعنی «بزه دیده» متمرکز کردند تا جایگاه و نقش وی را در تکوین جرم برآورد کنند. این مطالعات و تحقیقات جرم شناسان سبب شد رشته جدیدی بنام «بزه دیده شناسی علمی» (اولیه) ایجاد گردد. براساس یافته های این رشته جدید، بزه دیده مستقیم جرم که تا پیش از این مستحق حمایت و معمولا بی تقصیر تلقی می شد و شایسته و نیازمند هرگونه مساعدتی بود، می توانست به عنوان عامل موثری در وقوع جرم و الهام بخش اندیشه مجرمانه باشد؛ و از همه مهم تر می تواند در جریان ارتکاب جرم و درحالی که خود مقدم در ارتکاب بزه بوده، به لحاظ عدم توانایی جسمانی یا یک اتفاق خارج از اراده خود، به جای آنکه مجرم شود، قربانی جرم واقع گردد.

ادامه نوشته

بررسي عوامل موثر در بزهکاري نوجوانان و جوانان

مفهوم شناسي بزه و بزهکار

بزه، به سرکشي فرد در برابر اراده اجتماع که به وسيله مقررات تعيين شده است گفته مي شود و بزهکار، کسي است که مرتکب عملي مي شود که بنابر قانون براي آن مجازاتي معين شده است . از نظر روان شناسان، گروه بزهکار در شمار يکي از گروه هاي متنوع ناسازگاران اجتماعي هستند و از نظر حقوق دانان ، گروه بزهکار کساني هستند که به انجام دادن هر کاري يا ترک کاري که برابر قانون، مجازات دارد ، دست مي يازند.(1)

ادامه نوشته

بررسى عوامل مؤثر در بزهکارى نوجوانان و جوانان

مفهوم شناسى بزه و بزهکار

بزه، به سرکشى فرد در برابر اراده اجتماع که به وسیله مقررات تعیین شده است، گفته مى شود و بزهکار، کسى است که مرتکب عملى مى شود که بنابر قانون براى آن مجازاتى معین شده است. از نظر روان شناسان، گروه بزهکار در شمار یکى از گروه هاى متنوع ناسازگاران اجتماعى هستند و از نظر حقوق دانان، گروه بزهکار کسانى هستند که به انجام دادن هر کار یا ترک کارى که برابر قانون، مجازات دارد، دست مى یازند.
عوامل اثرگذار بر بزهکارى نوجوانان و جوانان

براساس پژوهش هاى انجام شده، سه عامل در بزهکارى نوجوانان تأثیر بسزایى دارد: خانواده، مدرسه و اجتماع.
1. خانواده، با داشتن یکى از ویژگى هاى زیر، نقشى پررنگ در ناهنجارى اخلاقى و اعتقادى فرزندان ایفا مى کند:

ادامه نوشته

بایسته‌های پیشگیری از وقوع جرم

مقدمه
پذیرش اصل برتری پیشگیری بر درمان، سیاست‌های قضایی و کیفری را بر این داشته است تا با گزینش شیوه‌های کارامد افراد را از ارتکاب بزه باز دارند و با کاهش نرخ تکرار جرم، جمعیت کیفری را محدود کند. البته پیشگیری از جرائم امر مستحدثی نیست که بشر به تازگی با آن آشنا شده باشد، بلکه از اموری است که بشر و نیز احکام الهی بر آن تأکید داشته و به دنبال راهی برای آن بوده‌اند.
بدیهی است که مهمترین شیوه برای کاهش پرونده‌های وارده به دادگستری‌ها نیز توجه به بعد پیشگیرانه‌ی رفتارها و سیاست‌ها است. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، پیشگیری از وقوع جرم را از وظایف قوه‌ی قضائیه شمرده است. این امر در بند 5 اصل 156 قانون اساسی مطرح شده است. مطابق قانون اساسی «اقدام مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین»

ادامه نوشته

نقش دين و دين داري در کاهش جرم

بيشتر عالمان، دين را مجموعه اي از آموزه ها و دستورهايي تعريف کرده اند که خداوند از راه پيامبران براي هدايت بشر فرستاده است. اين آموزه ها شامل سه بخش [باورها] ، [اخلاقيات] و [احکام] است .
دين داري نيز عبارت است از پاي بندي فرد به دين پذيرفته خويش. اين پاي بندي در مجموعه اي از باورها، احساس ها، کارهاي فردي و جمعي که گرد خداوند (امر قدسي) و ارتباط ايماني با اوست، سامان مي پذيرد».(1)
برخي از انديشمندان غربي مانند گلاک و استارک با بررسي پژوهش هاي ديني، دينداري را در بردارنده جنبه

ادامه نوشته

نقش دين در كاهش جرايم

همه مذاهب و اديان الهي، انسانها را به درستي، راستي و فلاح و رستگاري دنيوي و اخروي فرا خوانده اند.
به تعبيري شايد بتوان گفت كه علت انتخاب پيامبران الهي و انزال وحي و نيز دستورات ديني، نجات انسانها از رذايل اخلاقي و منع آنها از كارهاي زشت و نامناسب و تشويق مردم به ايمان و نيكوكاري بوده است. تحقيقات انجام شده در جوامع مذهبي نيز اين مطلب را ثابت كرده است كه در ايام خاص نظير ماه مبارك رمضان و... ميزان جرم و جنايات كاهش قابل توجهي دارد كه اين امر گوياي نظريه فوق است.
نويسنده در اين مقاله كوشيده است عوامل كاهش دهنده جرم و نيز راهكارهاي ديني جلوگيري از جرايم را بررسي نمايد. مطلب را با هم از نظر مي گذرانيم:

ادامه نوشته

نقش تنبیه در تربیت از دیدگاه اسلام

حضرت علی(ع) در فرمان تاریخی خود به مالک اشتر که او را به فرمانروایی مصر برگزیده بود، دستور می‏دهد: «وَ لا یکونَنَّ الُمحْسِنُ وَالمُسی‏ءُ عَندِکَ بمَنزِلةٍ سَوَاءٍ فَاِنَ فی ذلِکَ تَزْهیداً لاِاهل الاحْسانِ فی الاءِحسانِ، و تدْریباً لاهلِ الاساءَةِ عَلَی الاُْساءَةِ؛ مبادا نیکوکار و بدکردار پیش تو یکسان باشند، زیرا چنین روشی نیکوکار را از کردار نیک دور ساخته و بد کردار را به کار بد سوق می‏دهد.»(2)
تعریف تنبیه
تنبیه در لغت به معنای آگاهانیدن، بیدار کردن، واقف گردانیدن به چیزی و آگاه و هوشیار کردن آمده است.(3)

و در اصطلاح به عملی گفته می‏شود که لازمه آن آگاه و هوشیار کردن باشد و دست کم به سه معنا بکار رفته است:

1 حذف پاسخ مثبت از ارگانیسم و یا اضافه کردن پاسخ منفی به آن. تنبیه، زمانی رخ می‏دهد، که پاسخ مثبتی را از موقعیت حذف و یا

ادامه نوشته

نقش بزه دیده شناسی در پیشگیری از وقوع جرم

بزه‌ديده‌شناسي و تحقيق درخصوص بزه‌ديدگان يـکـي از زيـرمـجـمـوعه‌هاي جرم‌شناسي در حوزه واکنش‌هاي اجتماعي است که در جوامع مختلف توجه بسياري از جرم‌شناسان را به خود جلب کرده است. البته به نظر مي‌رسد برخي جوامع هنوز ميزان اهميت و توجه به پژوهش‌هاي کيفي و ريشه‌اي در اين زمـيـنـه را درک نـکـرده‌انـد و بـه ايـن موضوع که بزه‌ديده‌شناسي مي‌تواند منجر به موفقيت بيشتر در حوزه پيشگيري از وقوع جرم شود، نگاه ويژه‌اي ندارند.

نقش قرباني‌شناسي در کنترل جرم
به گفته يک استاد دانشگاه، در کشور ما مطالعه جامعي درخصوص علت‌شناسي جرم براساس نقش بزه‌ديده صورت نگرفته؛ اما حمايت از بزه‌ديده به صورت عمومي‌در لوايح و قوانين مورد توجه واقع شده است.

ادامه نوشته

ويژگيهاي نگاه خواستگاري

گاههاي انسانها يكسان نيست و داراي اقسام گوناگوني است و هر نگاه از ويژگيهاي خاص برخوردار است:
ـ انگيزه‏هاي نگاه‏كنندگان متفاوت است،
ـ برخي نگاهها نافذ و عميق و موشكافانه است و برخي نگاهها سطحي و گذرا،
ـ برخي نگاهها با لذت همراه است و برخي از هوي و هوس پاك است،
ـ برخي نگاهها پسنديده، و برخي ناپسند است
و ...
نگاه خواستگاري از نظر فقه اسلامي، داراي ويژگيهاي بخصوصي است كه آن را از نگاههاي ديگر متمايز مي‏كند:

ادامه نوشته

نهضت پیشگیری اجتماعی

نهضت پیشگیری اجتماعی :زهرا رفیعی:
وقتی جرمی اتفاق می‌افتد چه کسی مقصر است؟ پیدا کردن مقصر بعد از وقوع جرم کار ساده‌ای به‌نظر می‌رسد، اگر به این فکر نشود که چه عاملی افراد را مجبور به ارتکاب جرم می‌کند.

جامعه‌شناسان معتقدند که جرم در خلأ به‌وجود نمی‌آید. مجرم در شرایطی زندگی می‌کند که او را به عمل مجرمانه سوق می‌دهد. این شرایط یا فردی است یا اجتماعی، به این معنا که یا فرد آموزش‌های لازم را ندیده است که در برخورد با بحران‌ها درست انتخاب کند یا جامعه با ساختارهایی که دارد بحران ایجاد می‌کند. پیشگیری از جرائمی که با هر دو دلیل شکل می‌گیرند نیاز به نگاهی جامع دارد که نه‌تنها فرد، بلکه جامعه را نیز در ایجاد جرم دخیل بداند. در گفت‌وگو با دکتر فهیمه قبیتی، استاد روانشناسی اجتماعی دانشگاه تهران

ادامه نوشته

نگاه، نگاهي دوباره و نو پژوهشي فقهي اجتماعي در موضوع نگاه و مسايل آن

«پيش‏گفتار»
اشاره پيام زن:
«نگاه» از مسايلي است كه جزء روزمره‏ترين امور مردان و زنان به شمار مي‏رود و پيوسته مرزهاي حلال و حرام آن در فقه مورد بحث و گفتگو بوده است، و امروز از جمله به دلايل زير طرح و بررسي دوباره آن اهميت يافته است:
يكي آنكه، حضور اجتماعي بانوان مسلمان در دوران معاصر گسترش يافته است و لذا تبيين روابط زن و مرد در حوزه نگاه اهميت مضاعفي پيدا كرده است.
دوم آنكه، پيشرفت فن‏آوري تصويري، موضوعات جديدي را در اين حوزه وارد ساخته است كه اساسا در گذشته چنين موضوعاتي منتفي بوده است و اينك بايد به آنها پرداخت، از قبيل نگاه به فيلم.

ادامه نوشته

نقدى بر نقد مقاله حجاب شرعى

فان يكفر بها هؤلاء فقد وكلّنا بها قوماً ليسوا بها بكافرين).انعام89)
در شماره 42 مجلّه حوزه مقاله اى تحت عنوان: (حجاب شرعى) از نويسنده اين سطور به چاپ رسيد و در شماره 48 همين مجلّه آقاى محمود عبداللهى آن را نقدكرد.
اينك به اصرار برخى از دوستان به انتقادات ايشان پاسخ مى دهم. بدين خاطركه از حريم قرآن دفاع كرده باشم نه بدين خاطر كه از مقاله خود دفاع كنم.
ناقد:
(صحيح است كه معناى واژه (فرج) شكاف مى باشد; امّا اين چاك و شكاف مربوط به دامن است يا كوه يا تخته يا آسمان و... بستگى دارد به اين كه در عبارت به چه كلمه اى اضافه شده باشد... در آيه مورد بحث سخن از مؤمنات است و فرج به ضميرى اضافه شده است كه به مؤمنات برمى گردد. بنابراين به چه دليل به چاك دامن معنى شده است).160/
پاسخ:

ادامه نوشته

نفس ارتكاب به انحراف آموختني است

پيشگيري از جرايم نياز حياتي جامعه اسلامي
زندگي اجتماعي انسان تحت حاكميت قواعد يا هنجارهاي اجتماعي است. اگر ما از قواعدي كه بعضي انواع رفتار را در زمينه‌هاي معيني به عنوان رفتار مناسب و رفتارهاي ديگر را كه به عنوان رفتارهاي نامناسب تعريف مي‌كنند پيروي نمي‌كرديم، فعاليت‌هايمان دستخوش هرج و مرج مي‌گرديد. جرم يك قاعده رياضي يا قانون فيزيكي نيست كه داراي مفهوم ثابت و لايتغير باشد به همين خاطر در جوامع در رابطه با مذاهب و اديان معاني مختلفي پيدا مي‌كند.

جرم، فعل يا ترك فعلي است كه نظم، صلح و آرامش اجتماعي را مختل مي‌سازد و قانون براي آن مجازات تعيين كرده.

ادامه نوشته

منطقه كنترل شده رفتاري در سياست جنائي اسلام

چكيده : (سياست جنايي ) در مفهوم موسع و حقوقي - اجتماعي خود(در مقابل مفهوم
مضيق و معادل (سياست كيفري ) )در دهه هاي اخير مطرح و كم و بيش در كشورهاي
اروپاي قاره اي به عنوان يك ديسيپلين (رشته آموزشي - پژوهشي ) نوين مورد قرار
گرفته است. از جمله مطالعاتي كه در اين قلمرو به عمل آمده عبارت است از اين كه
،اين مقوله ، با بذل توجه به (عناصر نامتغير) موجود درهر سياست جنايي (جرم
-انحراف وپاسخ دولتي - پاسخ اجتماعي )و (روابط) اساسي و فرعي موجود بين اين
عناصر، (تحليل ساختاري ) و (مدل بندي ) شده است. در اين روش بررسي ، (جرم )
به عنوان نقض هنجارهاي لازم الاتباع غالبا" حقوقي (نرماتيويته - بايد بودن ) و
(انحراف ) بعنوان نقض هنجارهاي غالب اجتماعي يا حالت عدم تطابق با ميانگين
رفتاري (نرماليته - وضعيت غالب موجود رفتاري ) تعريف شده است. با توجه به
فراگير بودن هنجارهاي حقوقي (احكام خمسه تكليفيه ) در اسلام ، براي مطالعه

ادامه نوشته

مراقبت الکترونیکی1 و بررسی اجمالی آن براساس آموزه های فقه اسلامی

چکیده
مراقبت از متهم یا مجرم در محل سکونت از طریق دستگاههای الکترونیکی «مراقبت الکترونیکی» پدیده نوینی است که در برخی از نظام های حقوقی از جمله آنگلوساکسون متداول شده است.

مقاله حاضر مشتمل بر دو بخش است: بخش اول ترجمة نوشتاری است که به بررسی مراقبت الکترونیکی در حقوق فرانسه به عنوان جای گزین زندان یا بازداشت موقت و محاسن و معایب آن می پردازد و بخش دوم این پدیده را براساس آموزه های اسلام و موازین فقهی مطالعه می کند.
نویسنده با اشاره به برخی از ایرادهای احتمالی به این شیوه, عمده ترین اشکال آن را که تجاوز به خلوت اشخاص و لزوم تجسس در امور شخصی افراد است نقد و بررسی می کند.

ادامه نوشته

مذهب درمانی و کاهش جرم

اشاره
نقش بازدارنده دین در برابر جرایم و جنایات همواره مورد توجه جامعه شناسان و کارشناسان امور اجتماعی بوده است. باورها و آموزه‌های دینی انسان را به سمت اخلاق و دوری از پلیدی‌ها و زشتی‌ها دعوت می‌کند. در گزارش زیر نظریات مسئولان، حقوق‌دانان، کارشناسان و استادان دانشگاه درخصوص مذهب درمانی و ارتباط دین با کاهش جرم گردآوری شده است.

محمد رویانیان، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی کشور با اشاره به اهمیت نقش مذهب و دینداری در کاهش جرایم می‌گوید: مذهب باعث ایجاد امنیت اخلاقی شده و امنیت اخــلاقــی مــوجــب کـنـتـرل درونـی و بـروز رفتارهای ارزشی و مطابق با هنجارها می‌شود.

ادامه نوشته

محدوده نگاه

نگاه، نگاهي دوباره و نو
محمد سروش
محدوده نگاه

نگاه براي خواستگاري و در هنگام تصميم به ازدواج، در چه محدوده‏اي مجاز است و مرد به چه مواضعي از بدن زن مي‏تواند نگاه كند؟
در فقه شيعه، سه نظريه مهم در اين باره وجود دارد:
1ـ نگاه به همه بدن
2ـ نگاه به صورت و دستها

ادامه نوشته

کارکردها و پیامدهای امر به معروف و نهی از منکر در جامعه

در متون اسلامی، نتایج و پیامدهای مهمی برای امر به معروف و نهی از منکر بیان شده است. در این میان، آن چه مهم است نوعی پندار زدایی از آثار و تبعات سویی بوده است که مردم از عمل به این فریضه تصور می کرده اند؛ زیرا اجرای این فریضه می تواند به ایراد صدمات و لطمات جسمی و اقتصادی به شخص آمر و ناهی منتهی شود، به دلیل این که این امر خوشایند منحرفان و مجرمان نیست؛ مجرمانی که علاوه بر قدرت بدنی و جسمی به ویژه در جرایم شبکه ای چه بسا رگ حیات اقتصادی و اجتماعی جامعه را به نوعی در دست دارند! از این رو امنیت بدنی، اجتماعی و اقتصادی آمر و ناهی در معرض خطر قرار می گیرد و این امر می تواند رادع و مانع مهمی در عمل به این فریضه باشد. در کلمات گهر بار پیشوایان دینی به شدت با این پندار مبارزه شده است. مثلاً امام علی(ع) می فرماید: «به درستی که امر به معروف و نهی از منکر دو خصلت اند که نه مرگ کسی را نزدیک می کنند و نه روزی کسی را می کاهند»؛

ادامه نوشته