جواز و شرايط وثيقه گذاري اسناد بازرگاني در فقه و حقوق تجارت

مقدمه

با توسعه روزافزون تجارت بين المللى، گردش اسناد تجارى و به وثيقه گذاردن آن ها در صحنه بين المللى گسترش چشمگيرى يافت. اين گسترش كمّى و كيفى از محدوده مرزهاى يك كشور گذشت و ناگزير مشكلاتى را هم از جهت شكل و ماهيت اسناد و هم از نظر بروز تعارضات قوانين، به وجود آورد. اين مشكلات سبب شد تا حقوقدانان كشورهاى مختلف در جستوجوى راه حل هايى برآيند.
ايجاد وحدت حقوقى در نظام هاى حقوقى داخلى كشورها كه تلاشى است در جهت حل و فصل مسائل حقوقى و موارد تعارض قوانين، در قلمرو اسناد تجارى با مشكلات كم ترى مواجه بوده است. گرايش عمومى در بيش تر موارد از طرف كشورهاى اروپايى آغاز شده است. اولين تلاش ها در اواسط قرن نوزدهم از طرف انگليسى ها به عمل آمد و اولين پيشنهاد و طرح يك مقررات متحدالشكل حاكم بر اسناد تجارى را نمايندگان دولت انگليس به نمايندگان دولت هاى حاضر در نمايشگاه جهانى لندن ارائه نمودند. هرچند اين پيشنهاد و طرح عقيم ماند، اما به دنبال آن اقدامات ديگرى صورت گرفت.

ادامه نوشته

جواز و شرایط وثیقه گذاری اسناد بازرگانی در فقه و حقوق تجارت

مقدمه

با توسعه روزافزون تجارت بین المللی، گردش اسناد تجاری و به وثیقه گذاردن آن ها در صحنه بین المللی گسترش چشمگیری یافت. این گسترش کمّی و کیفی از محدوده مرزهای یک کشور گذشت و ناگزیر مشکلاتی را هم از جهت شکل و ماهیت اسناد و هم از نظر بروز تعارضات قوانین، به وجود آورد. این مشکلات سبب شد تا حقوقدانان کشورهای مختلف در جست وجوی راه حل هایی برآیند.

ایجاد وحدت حقوقی در نظام های حقوقی داخلی کشورها که تلاشی است در جهت حل و فصل مسائل حقوقی و موارد تعارض قوانین، در قلمرو اسناد تجاری با مشکلات کم تری مواجه بوده است. گرایش عمومی در بیش تر موارد از طرف کشورهای اروپایی آغاز شده است. اولین تلاش ها در اواسط قرن نوزدهم از طرف انگلیسی ها به عمل آمد و اولین پیشنهاد و طرح یک مقررات متحدالشکل حاکم بر اسناد تجاری را نمایندگان دولت انگلیس به نمایندگان دولت های حاضر در نمایشگاه جهانی لندن ارائه نمودند. هرچند این پیشنهاد و طرح عقیم ماند، اما به دنبال آن اقدامات دیگری صورت گرفت.

ادامه نوشته

جايگاه امضاى ديجيتالى در ثبت اسناد به شيوه الكترونيكى (قسمت دوم)

۲ ـ ۲. حقوق آمريكا

اخيراً در ايالات متحده، امضاى الكترونيكى همانند امضاى سنتى الزام‌آور شناخته شده است. با اين‌حال قانون به چگونگى تحقق آن اشاره نكرده يا حداقل احتياطاتى كه براى اعتبار و ايمنى فرايند امضا لازم مي‌باشد، به‌دقت بررسى نشده‌اند. [۴۲] از بعد تاريخي، اولين قانون درباره امضاى ديجيتالى به سال ۱۹۹۶ در ايالت يوتاى آمريكا به تصويب رسيد. [۴۳] در سطح فدرال، قانون امضاهاى الكترونيكى در تجارت داخلى و بين‌المللي[۴۴] در ۳۰ ژوئن ۲۰۰۰ تصويب شده و از اول اكتبر همان سال قابليت اجرايى يافت. اين قانون راهبردى به امضاى الكترونيكى اعتبار مي‌بخشد. قانون مذكور حقوق و رويه قضايى ۵۰ ايالت آمريكا را از پذيرش امضاى مكتوب به عنوان قاعده آمره به قبول امضاى الكترونيكى و به‌رسميت شناختن آن در كليه دعاوى و محاكم تعديل نموده است.

ادامه نوشته

تفاوت و تفکیک ماهوی حق سرقفلی از حق کسب و پیشه یا تجارت

چكيده :
در اسناد مكتوب، امضا، نشان تاييد تعهدات قبول شده در آن سند به شمار مى‌آيد. از آن جهت كه در تجارت الكترونيكى «مدارك الكترونيكى» داراى جايگاهى همانند اسناد مكتوب هستند، لذا امضا در اين مدارك نيز على‌الاصول داراى همان ارزش اثباتى مى‌باشد. در اين مقاله، با تكيه بر تجربه كشورهاى پيشرفته و مطالعه در قوانين و مقررات به اين مساله پرداخته مي‌شود كه در ثبت الكترونيكى اسناد و مدارك، چگونه مي‌توان از امضاى ديجيتالى بهره گرفت و بهترين مرجع براى تصدى امور گواهى امضاى الكترونيكى و ثبت اسناد الكترونيكى كجاست. بررسى موضوع همواره با مبنا قرار دادن اين ايده انجام شده كه تخلف از رويه و قوانين موجود در زمينه ثبت اسناد و گواهى امضا داراى آثار زيانبارى ـ از حيث حقوقي، اجتماعى و اقتصادى ـ خواهد بود و از اين حيث، اساساً امضا و مدارك الكترونيكى خصوصيتى ندارند كه موجب تغيير مرجع ثبت و گواهى آنها شود.

ادامه نوشته

تجارت الکترونيک چيست؟

ین فناوری تعاریف و انواع مختلفی دارد که به شرح هر کدام می پردازیم:
1- تمام ابعاد و فرآیند بازار را که بتوان با اینترنت و تکنولوژی web انجام داد،
تجارت الکترونیکی
می گویند1. 2- بطور کلی واژه
تجارت الکترونیک
اشاره به معاملات الکترونیکی می نماید که از طریق شبکه های ارتباطی انجام می پذیرد. ابتدا، خریدار یا مصرف کننده به جستجوی یک مغازه مجازی از طریق اینترنت می پردازد و کالای را از طریق web یا پست الکترونیکی سفارش می دهد. نهایتاً کالا را تحویل می گیرد2. 3-
تجارت الکترونیکی
یعنی انجام مبادلات تجاری در قالب الکترونیکی3 4- کاربرد تکنولوژی اطلاعات در تجارت4 5-

ادامه نوشته

اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در اسناد تجاری(2)

شرایط تحقق اصل و استثنائات آن

1. شرایط تحقق اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در اسناد تجاری

مادّه 17 قانون متحدالشكل ژنو به بیان اصل و شرایط تحقق آن پرداخته و مقررّ داشته است كه:
صاحبان امضای مورد تعقیب نمی‏توانند علیه دارنده برات به روابط شخصی خود با براتكش یا دارندگان قبلی برات استناد كنند؛ مگر آنكه دارنده با سوء نیّت به زیان مدیون، سند را تحصیل كرده باشد.
همچنان كه منطوق ماده بیان می‏كند این اصل، هر دارنده‏ای را تحت حمایت قرار نمی‏دهد. هر كس كه سندی تجاری در اختیار داشت و دارنده آن بود، اصل غیر قابل استناد بودن ایرادات به طور مطلق از او حمایت

ادامه نوشته

اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در اسناد تجاری(1)

چكیده:

این مقاله كوششی است برای تعریف و تبیین «اصل عدم استناد به ایرادات در اسناد تجاری» خارج از چارچوب یك نظام قانونی خاص كه در این باره، مطالبی در زمینه مفهوم، مبنا و قلمرو اصل بیان می‏شود. سپس به جایگاه این اصل در حقوق ایران اشاره می‏شود؛ به این بیان كه حقوق خصوصی ایران به طور كلی بر ایده حمایت از مالك متكی بوده و اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در محدوده اسناد تجاری، فاقد دلیل قانونی می‏باشد و رویه قضایی نیز نسبت به آن متزلزل است. از این‏رو، دكترین تنها دلیل اثبات اصل در حقوق ایران است و برای تعیین قلمرو این اصل در حقوق ایران، كنوانسیون 1930م. ژنو مناسب‏ترین قاعده به‏منظور جبران سكوت مقنّن است. در بخش پایانی مقاله، شرایط تحقّق اصل و استثنائات آن در پنج مورد

ادامه نوشته

ارزيابى ايران از پيوستن به سيستم تجارت جهانى

مقدمه
يك دهه پس از تاسيس گات، ايران تصميم به مشاركت و عضويت در آن گرفت. بنابراين، تلاش ايران براى پيوستن به گات، به 1337 ش/. 1958 م. هنگامى كه دولت وقت، كميته‏اى مركب از نمايندگان وزارت‏خانه‏هاى بازرگانى، انحصارات و گمركات، كشاورزى و سازمان برنامه و بودجه براى بررسى منافع و مضار اين الحاق تشكيل داد، بر مى‏گردد. به ديگر سخن، بيش از 40 سال است كه هزار گاهى الحاق يا عدم الحاق ايران در اين سازمان مطرح مى‏شود. (1) اما از ابتداى 1370 ش/. 1991 م. يعنى پس از آن كه وزارت بازرگانى الحاق به گات را دستور كار دولت قرار داد، عضويت ايران در آن سازمان مورد توجه بيشترى قرار گرفت. در 1375 ش/. 1996 م. گات به علت آن كه اولا وظايفش تنها شامل كالا و نه خدمات مى‏شد، ثانيا، تعداد كمى از كشورهاى جهان به آن پيوسته بودند، و از اين جهت‏يك سازمان معتبر جهانى به شمار نمى‏رفت، منحل شد، و سازمان جديدى كه گستره فعاليتش خدمات و كالا را در برمى‏گرفت و نيز، تعداد زيادى از كشورهاى جهان عضويت آن را مى‏پذيرفتند، تاسيس گرديد. پس از تاسيس را مطرح ساخت. (2) در آن زمان تقاضاى عضويت ايران در سازمان تجارت جهانى به دليل مخالفت آمريكا، و در نتيجه، به علت عدم تحقق اجماع نظر همه اعضا كه مبناى

ادامه نوشته

وجه التزام

یکی از قرارهایی در دادسرا صادر می­شود قرار وجه التزام می­باشد در این نوع از تأمین كه شدیدتر از «قرار التزام به حضور با قول شرف» است قاضی، قول شرف متهم را كافی ندانسته و مبادرت به صدور قرار التزام با تعیین مبلغی به عنوان وجه التزام می‌كند و از متهم خواسته ‌می­شود تا زمان ختم پرونده و اجرای حكم، ملتزم گردد كه هرگاه در خصوص مسائل پروندۀ اتهامی، احضار گردید، در وقت تعیین شده حضور یابد و إلا وجه التزام را پرداخت كند.
وجه التزام ممكن است مبلغی اندك یا میلیاردها ریال باشد كه میزان آن را قاضی، با توجه به اوضاع و احوال، شرایط متهم و اتهام انتسابی، تعیین می‌كند. توجه به این نكته لازم است كه در این قرار، متهم لازم نیست وجهی را تودیع كند یا سندی ابراز كند كه توانایی او را در پرداخت وجه التزام در صورت تخلف اثبات كند، بلكه صرف التزام وی و موافقت قاضی تحقیق كافی است.

ادامه نوشته

وجه التزام درقراردادها

آنچه كه در اين مقاله مورد بحث و بررسي قرار گرفته مربوط به وجه التزام در قراردادهاست . اگر در قراردادي اعم از اينكه قرارداد هاي موضوع ماده 100 قانون مدني يا عقود معيني همچون عقد بيع باشد در خصوص تضمين اجراي آن وجه التزامي قرار دهند اولا ماهيت اين وجه التزام چيست؟ ثانيا ايا اين وجه التزام در صورت تخلف قراردادي از ناحيه متعهد به طور مطلق قابل مطالبه است يا خير  ؟ و آيا تفاوتي بين اينكه  وجه التزام مربوط به تخلف از انجام تعهد باشد يا مربوط به خسارات تاخير در انجام تعهد باشد از حهت قابل مطالبه بودن وجود دارد يا خير ؟ در اين زمينه هم از نظر فقهي و هم از نظر حقوقي و بالاخره از ديدگاه رويه قضايي بحث شده و نهايتاً نتيجه گيري شده و آنچه به نظر صحيح رسيده به عنوان نتيجه بحث بيان شده است .
چكيده
از سوي حقوقدانان دو نظر عمده در خصوص قابل مطالبه بودن وجه التزام بيان شده . بعضي معتقدند

ادامه نوشته

نگرشي بر وجه التزام از نظر گاه فقهي و حقوقي( وجه التزام (حقوق تطبيقي) )

مقدمه
در آبشخورتاريخ مبادله و معاوضه يكي از اصلي ترين ارتباطات ميان افراد انساني محسوب ميگردد و در اين مسير است كه بده و بستان ها براي تامين نيازهاي فرد فرد آحاد يك جامعه همواره وجود داشته و خويش را در قالب اعمال حقوقي چه به صورت يك جانبه و چه به نحو دو جانبه آشكار ساخته اند.

ليكن هر فرد بر اساس فطرت خويش علاقمند است كه در برابر وفاي به عهد خود وفاداري طرف مقابل را نيز مشاهده نمايد و يا لااقل اگر عهد شكني ديد خيال خويشتن را بهاين آرام گرداند كه آن فرد مقصر نبوده و تكليف از او ساقط است بر همين اساس در دين مبين اسلام نيز همواره بر اين امر تاكيد و پافشاري شده است.

ادامه نوشته

نگاهي به مفهوم وجه التزام يا شرط كيفري در قراردادهاي حقوقي

كارشناس ارشد حقوق خصوصي و استاد حوزه و دانشگاه
شرط جزايي، يكي از پيش بيني هايي است كه طرفين قرارداد شخصا براي استحكام و استواري تعهدات طرفين و ضمانت اجراي آن توافق مي كنند.

تنها اشاره قانوني درباره آن ماده 230 قانون مدني است. گاهي از اين گونه شروط به شرط كيفري يعني ترجمه (Penalty) يا (clausepanal) تعبير مي شود.

در حقوق كشورهاي عربي، واژه هاي مترادفي مانند: بندالجزايي، جزاءالتعاقدي، جزاءالاتفاقي و تعويض النكوص به جاي اصطلاح شرط استعمال مي شود.

ادامه نوشته

ابراء درحقوق ایران وانگلیس

اصطلاح فقهی و حقوقی ابراء، به مفهوم گذشت اختیاری داین از دین خود، و نیز بررسی ماهیت و اوصاف آن، از دیر باز مورد توجه فقیهان اسلامی بوده و حقوق دانان هم بر ابعاد بحث، غنا و تنوع آن افزوده اند.

مقاله حاضر نیز این مهم را بررسی و با مراجعه به متون فقهی معتبر عامه و خاصه و نقل و نقد آراء و نظرات حقوق دانان ، به ویژه از طریق مطالعه تطبیقی در حقوق سایر کشورها، به صورت مستدل، پیرامون شرایط، طرق اثبات و آثار این عمل حقوقی به بحث پرداخته است.
۳ از ماده ۲۶۴، ابراء را به عنوان یکی از اسباب سقوط تعهدات ذکر کرده و ضمن مواد ۲۸۹ تا ۲۹۱ به بحث درباره آن پرداخته است.

ادامه نوشته

پرداخت ضررهای ناشی از جرم(3)

3 ـ قاعده نفي حرج قبل از تقريب
استدلال به اين قاعده در مانحن فيه ، لازم است اولاً به بررسي معناي لغوي حرج بپردازيم و ثانياً دلالت آن را مورد بحث قرار دهيم فيومي در مصباح امنير مي گويد:
حرج صدره حرجاً من باب تعب ضاق .
يعني گفته ميشود ‹‹ حرج صدره ›› يعني سينه او بتنگ آمد و در قران مجيد نيز در همين معني بكار رفته است .
ابن اثير در نهايه ج اول صفحه 361 مي گويد : الحرج في الاصل الضيق يعني حرج در لغت به معناي ضيق است و سپس مي گويد : وقيل اضيق الضيق يعني بعضي گفته اند حرج تنگترين تنگي است و همين معنا تيز از المنجد ، المعجم الوسيط و اقرب الموارد و ساير كتب لغت استفاده مي شود و با توجه به اين معني مي گوئيم مراد از نفي حرج نفي ضيق و تنگي است مقصود از آن نفي هرگونه حرج خارجي است

ادامه نوشته