زمين موات

زمين موات جزء انفال است كه به خدا و رسول و پس از او بهامام (ع) تعلق دارد. در اين مقاله بحث مى كنيم كه آيا زمين موات به وسيله احياء و آباد كردن به ملكيت در مى آيد يا خير؟ در صورت اول آيا به زمينهايى كه در اصل موات بوده اند اختصاص دارد يا موات عارضى را نيز شامل مى شود؟ براى حصول ملكيت آيا اذن امام شرط است يا نه؟ يا لازم است كه‏آباد كننده، امامى مذهب باشد يا اينكه مسلمان غير امامى يا كافر نيز مى تواند مالك شود؟ملكيت با احياء برخى از فقها در حصول ملكيت به وسيله احياء، ادعاى اجماع كرده اند. در المهذب البارع آمده است : (امت اسلامى اجماع دارند بر اينكه اگرمانع ديگرى نباشد، با احياء تملك حاصل مى شود.)

ادامه نوشته

تنظيمات جديد پولى، مالى و بانكى در نظام

چكيده
در نظام اقتصادى اسلام، اصولاً مساله حذف ربا به طور سلبى مطرح است. بنابراين، براى داشتن يك نظام پولى، مالى و بانكى غير ربوى، بايد گام هايى فراتر از حذف ربا برداشت. اين مقاله درصدد ارائه طرحى نو در اين خصوص براساس تنزيل مى باشد. لذا با بيان اين كه مبادلات در بخش پولى در يك نظام پولى مالى در هر اقتصادى، مبتنى بر چهار روش اساسى قرض، ربا، تنزيل (بيع دين) و بيع دين به دين امكان پذير است، با روشن فرض نمودن احكام فقهى قرض و ربا به بحث شرعى تنزيل (بيع دين) و بيع دين به دين اشاره مى شود كه در نزد مشهور فقهاى شيعه، تنزيل (بيع دين) پذيرفته شده ولى بيع دين به دين محكوم به حرمت است.

ادامه نوشته

بررسي ضمان در مسأله «تعاقب ايدي»

چكيده:
بر عهده گرفتن مالي را كه بر ذمه ديگري است ضمان گويند. يكي از موجبات ضمان، «يد» است كه عبارت است از تصرف مال كسي بدون اذن مالك. هرگاه چند نفر متعدياً مالي را تصرف و در ميان خود دست به دست كنند همه آنان مكلّف به باز گرداندن آن يا جبران خسارت‏اند. مقاله حاضر به پاسخ اين سؤال مي‏پردازد كه چگونه با وجود يكي بودن حق، تمامي غاصبان در عرض يكديگر مكلّف به اداي دين‏اند.
كليدواژه‏ها: ضمان، ذمه، يد، اذن، حق، غاصب، تكليف.

ادامه نوشته

بررسی حریم در فقه و حقوق مدنی

فصل اول : تعريف حريم 1- تعريف حريم در فرهنگ لغات
در فرهنگ و ادبيات ايران حريم به معناي « بازداشت كرده » و « حرام كرده شده » آمده است كه مَس آن جايز نيست يعني چيزي كه حرام باشد و دست بدان نتوان زد ، چيزي كه آنرا حمايت كنند (1) و اهميت اين موضوع تا بدانجاست كه براي حمايت از حريم جنگ مي كنند (2) لغت نويسان مي گويند حريم به فتح كسر را ( حَ رِ ) و در زبان عربي اسم و لغت آن به معني منع مي باشد.(3) در فرهنگ نامه هاي ادبيات عرب

ادامه نوشته

اموال مجهول المالک

حقوق دانشي است برخواسته از توان انديشه انساني و در مسير نيروي تحليل گر مغز انسان تحول و تکامل يافته است. پس هرگز نبايد پذيرفت که دانش حقوق روزي  ساده و قابل فهم براي عموم گردد. بلعکس روز به روز عمق و دقت تحليلي حقوق افزوده مي گردد. تحقيق اينجانب هر چند با وجود زيادي گردآوري مباحث از کتب حقوقي مختلف و  مي باشد اما  پلان تفصيلي زيادي ندارد. اما از نظر بررسي نکات اصلي موضوع مورد نظر سعي و تلاش خود را در جمع آوري مطلب مورد نظر به عمل آورده ام. اميد است مورد توجه شما استاد گرانقدر قرار گيرد

ادامه نوشته

التزام در قانون مدني مصر

چكيده:

اين مقاله بر آن است تا با بررسي قانون مدني مصر، تعريفي از التزام ارائه دهد. براي اين منظور ابتدا قانون مدني به دو بخش «شخصيه» كه رابطه فرد با خانواده اش را تنظيم مي كند و بخش «معاملات» كه رابطه مالي فرد با ديگران را تنظيم مي كند

ادامه نوشته

اكل مال به باطل در بينش فقهى شيخ انصارى

مال, (قوام) زندگى است واگر درست از آن استفاده شود, منشأ خير و سعادت براى انسان مى گردد و اگر ناصحيح و غير مشروع به كار گرفته شود, موجب هلاكت ونابودى خواهدبود.ازاين روى, استفاده هاى ناروا و تصرفات ظالمانه و غاصبانه در اموال و از بين بردن حقوق ديگران, معاملات ضررى و غررى, رشوه, ربا و در يك كلام (اكل مال به باطل) به معناى عام و وسيع آن , سبب هلاكت و نابودى مردم و از هم گسستگى جامعه اسلامى است.

ادامه نوشته

ادامه بررسی حریم در قانون مدنی

فصل سوم : حریم در قانون مدنی

1- اصول حریم در قانون مدنی:
قانونگذار برای تنظیم روابط اجتماعی وتعیین حدود و حقوق اشخاص اعم از حقیقی وحقوقی خواه خصوصی ویا دولتی وبرای جلوگیری ازتجاوز افراد به حقوق یکدیگر ورعایت مصالح ومنافع عامه (منافع ومضار عمومی)،مسایل فنی وبهداشت عمومی بمعنای گسترده آن وپیشگیری از اضرار ناشی از تصرفات غیر قانونی وعدوانی افراد، قواعدی وضع می نماید .(39)

ادامه نوشته

مردم سالاري ديني و حقوق اقليت ها در نظريه سياسي امام خميني رحمه الله عليه

چكيده: اين مقاله پژوهشي از نوع درجه دوم و پسيني است و نه پژوهشي درجه يك و پيشيني. از اين رو نويسنده در صدد است تا پاره اي از مباحث را كه در انديشه امام خميني(ره) آمده است ، در موضوعي خاص طرح و بررسي نمايد.

مباحث مقاله به طور مشخص حول اين پرسش طرح شده است كه در نظام سياسي مورد نظر امام خميني (ره) ، چه حقوق و اختياراتي براي اقليت هاي ديني (زردشتيان، يهوديان و

ادامه نوشته

حقوقي براي ديگران

حقوق اقليت‌ها يكي از مباحث مهم مربوط به حقوق بشر معاصر است. اين نوشتار كوتاه بر آن است كه حقوق اهل كتاب (اقليت هاي ديني) را از منظر قرآن در يك جامعه اسلامي و به عنوان شهروند آن جامعه باز شناسد. اين بحث، قرآني است و به جنبه روايي و فقهي اشاره ندارد. مراد از «حقوق» در اين نوشتار، معناي لغوي آن است كه جمع «حق» است. به بيان ديگر «حقوق» يعني امتيازاتي كه اهل كتاب دارند. اداي اين حقوق برعهده مسلمانان و يا حكومت اسلامي است.

ادامه نوشته

حقوق اقليت ها در ايران

امروز نخستين روز ژانويه و آغاز سال جديد ميلادي است. اقليت هاي ديني كه بخشي از جامعه آماري كشور ما را تشكيل مي دهند در كنار ساير هموطنان ايراني خود زندگي خوب و مسالمت آميزي را مي گذرانند.

قانون اساسي ما نيز تمهيدات ويژه اي را جهت رعايت حقوق اقليت ها در نظر گرفته است. علماء و مراجع و مسئولين كشورمان نيز گام هاي اساسي را در سال هاي اخير در راستاي زندگي هر چه بهتر هموطنان ما

ادامه نوشته

اقلّيت ها و حقوق آن ها در اسلام

چكيده

حقوق اقلّيت ها همواره از مباحث چالش برانگيز حقوق بين الملل بوده است. به رغم تلاش هاى جهانى، هنوز نهاد يا سازمان خاصى به منظور دفاع از حقوق و آزادى اقلّيت ها در عرصه بين المللى تأسيس نشده و حمايت از آن ها اغلب انگيزه سياسى داشته است.

در حقوق بين الملل اسلامى، اقلّيت ها از احترام و جايگاه ويژه اى برخوردارند. در نظام حقوقى اسلام، «اقلّيت» به كسانى اطلاق مى

ادامه نوشته

اقلّيت ها و حقوق آن ها در اسلام (3)

ج. استقلال قضايي:
اسلام مطابق قرارداد ذمّه، حق ترافع قضايي را براي احقاق حق اقلّيت هاي ديني به رسميت شناخته است. آنان در موارد ذيل مي توانند از اين حق استفاده كنند:
الف) ذمّي مدّعي، و مسلمان مدّعا عليه باشند يا بالعكس؛ يعني در صورتي كه يك طرف دعوا مسلمان باشد، آن ها مي توانند به مراجع قضايي اسلام مراجعه كنند و حكم صادر شده لازم الاجراست.

ادامه نوشته

اقلّيت ها و حقوق آن ها در اسلام (2)

ب. حقوق و تعهدات اهل ذمّه
همان گونه كه گفته شد، اهل ذمّه يا اقلّيت هاي ديني با انعقاد قرارداد «ذمّه» مي توانند به عنوان شهروند جامعه اسلامي در امنيت زندگي كنند و در واقع، حمايت شدگان از سوي حكومت اسلامي هستند. قرارداد «ذمّه» براي طرفين حقوق و تكاليفي ايجاد مي كند كه به طور مختصر به آن ها اشاره مي شود:

ادامه نوشته

اقلّيت ها و حقوق آن ها در اسلام (1)

چكيده

حقوق اقلّيت ها همواره از مباحث چالش برانگيز حقوق بين الملل بوده است. به رغم تلاش هاي جهاني، هنوز نهاد يا سازمان خاصي به منظور دفاع از حقوق و آزادي اقلّيت ها در عرصه بين المللي تأسيس نشده و حمايت از آن ها اغلب انگيزه سياسي داشته است.

ادامه نوشته

اروپا و اقلیت های مسلمان

اشاره
فرانسیس فوکویاما، جمعیت 10 درصدی مسلمانان در ترکیب جمعیتی اروپا را تعیین کننده ارزیابی کرده و ریشه بنیادگرایی در منطقه خاورمیانه را در اروپا و محیط رشد و نضج آن را در غرب جست وجو می کند و در همین حال به نقد همگرایی اروپایی ها با اقلیت های مسلمان پرداخته و در همین زمینه سیاست جدید فرانسه در خصوص حجاب اسلامی را به مثابه شکلی از همگرایی اجباری ارزیابی کرده است .

ادامه نوشته

مضاربه فضولی یا فضولی در مضاربه !!

یكی از مسایل حقوقی جالب كه این روزها بسیار هم اتفاق می افتد و مورد نیاز ماست مضاربه است ؛مضاربه بین ما و سایر اشخاص اعم از حقیقی مثل دوست یا همكار ما و اشخاص حقوقی مثل بانك یا سایر موسسات ممكن است واقع شود ؛برخی از مسایل مضاربه در قانون آمده است اما بسیاری از مسایل آن نیامده است و بدین ترتیب باید براساس اصل 167 قانون اساسی بر طبق منابع معتبر فقهی تكمیل شود .

حقوق

ادامه نوشته

قدرت بر تسليم مورد معامله(2)

فقدان مطلق يا نسبي قدرت

1 . طرح مسأله

گفتيم در صورتي كه طرفين معامله عالم به قدرت بر تسليم مورد معامله نباشند يا آنكه واقعاً قدرت وجود نداشته باشد ، معامله باطل است . حال مي خواهيم ببينيم آيا فقط فقدان مطلق قدرت سبب بطلان عقد است يا فقدان نسبي آن نيز معامله را باطل مي كند ؟
منظور اين است كه آيا منحصراً معامله هنگامي باطل است كه تسليم مورد معامله براي هيچ كس مقدور

ادامه نوشته