تأثیر مقتضیات زمان و مکان بر مجازات در حقوق کیفری اسلام

مقدمه

دانش پژوهان :: بهار و تابستان 1383، شماره 5
 

پیغامبر اسلام به عنوان خاتم رسولان[1]، برنامة جاودانة هدایت و بهروزی انسان را از جانب خداوند به ارمغان آورده است. خاتمیت، این پیام را به همراه دارد که گوهر دین، فرا زمانی و جهان شمول است؛ اما گذر زمان و تنوّع شرایط مکانی و تحوّلات شتابان اجتماعی این سؤال را در پی دارد که چگونه شریعتی ثابت می‌تواند پاسخگوی نیازهای متغیر باشد؟

ادامه نوشته

بزهكاران در كوچه پس كوچه‌هاي اينترنت

رئيس پليس آگاهي ناجا، هفته گذشته از جرايم چشمگير رايانه‌اي خبر داد و آن را از پيامدهاي طبيعي استفاده روزافزون از فناوري‌هاي نوين در رايانه و ارتباطات دانست. وي در اين راستا به بررسي و تصميم ناجا براي تشکيل پليس ويژه مبارزه با جرايم رايانه‌اي و اينترنتي اشاره و عنوان کرد:

«ركود اقتصادي در جهان به ويژه در بازار دبي باعث شده برخي از فعالان آن بخش به روش‌هايي ناسالم براي كسب درآمد در داخل كشور روي آورند، اين دسته اقدام به تشكيل شركت‌هاي صوري و ناشناخته با تبليغات واهي و عنوان كردن تبليغاتي از قبيل ليزينگ خودرو، سرمايه‌گذاري در دبي و غيره کرده و با وعده‌هاي مبالغه‌آميز مبادرت به كلاهبرداري‌هاي ميلياردي مي‌كنند كه اين مسئله هوشياري هرچه بيشتر

ادامه نوشته

بررسي خودكشي از ديدگاه فقه جزايي و حقوق كيفري(4 و پایانی)

در بخش پيشين اين نوشتار، خودكشي از ديدگاه حقوق جزاي تطبيقي مورد بحث قرار گرفت -- اكنون بخش پاياني را مي خوانيم

مسئله‌اي كه در مورد خودكشي حائز اهميت مي‌باشد اين است كه اگر كسي بدون علم و آگاهي مجني‌عليه، عمدا موجبات مرگ او را به دست خود او فراهم آورده باشدو يا مجنون يا فرد نابالغي را با سوءنيت خاص از طريق تحريك و ترغيب وادار به خودكشي نموده باشد، چنين اعمالي از مصاديق قتل عمدي خواهند بود. به طورمثال، چنانچه كسي مجنون يا طفلي را كه شنا نمي‌داند، وادار به شنا كردن در دريا يا استخر عميقي بنمايد يا سلاح مسلحي را به كودكي داده و او را تشويق كند كه ضمن ملاحظه داخل لوله اسلحه، ماشه را بكشد يا فردي را كه

ادامه نوشته

بررسی خودکشی از دیدگاه فقه جزایی و حقوق کیفری(3)

‌در بخش پیشین این نوشتار درباره خودکشی از دیدگاه فقها و ضمانت اجرایی ممنوعیت خودکشی در نظام حقوقی اسلام بحث شد. اکنون بخش سوم را می‌خوانیم. ‌

با ظهور دین مسیح در اروپا، خودکشی ممنوع شده و مخالف مذهب و اخلاق معرفی گردید و مرتکب آن به عنوان مجازات از تشریفات مذهبی  تشییع و دفن جنازه  محروم شد. 42 نمونه این امر را می‌توان در نمایشنامه  هملت  اثر  ویلیام شکسپیر - که از روی یک ماجرای واقعی که در کشور دانمارک اتفاق افتاده بود، نوشته شده است- مشاهده کرد. وقتی  اوفلیا  که دختر یکی از سران مملکتی است خودکشی می‌کند، از نظر دین مسیح و

ادامه نوشته

بررسی خودکشی از دیدگاه فقه جزایی و حقوق کیفری(1)

امیر شریفی خضارتی
پدیده  خودکشی (‌‌Suicide) از دیدگاه علوم مختلفی چون روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، پزشکی، جرم‌‌شناسی و حقوق‌جزا (کیفری) قابل تحلیل و بررسی است. از لحاظ حقوق کیفری، بحث راجع به خودکشی در حاشیه بررسی‌ها قتل‌ها به میان می‌آید. از این حیث خودکشی یا انتحار عبارت است از قتلی که فاعل جرم (قاتل)، مفعول جرم (مقتول) نیز می‌باشد. به عبارت دیگر، هرگاه مجنی علیه (بزه دیده) قتل، خودش قاتل باشد عمل خودکشی تحقق می‌یابد. در واقع خودکشی نوعی از قتل همراه با وحدت قاتل و مقتول است. براین اساس باید گفت خودکشی و به تبع آن  خودزنی ، از جمله بارزترین مواردی هستند که در آنها بزهکار و بزه دیده یک فرد واحد می‌باشد. بنابراین خودکشی مهمترین نوع خشونت تغییر شکل داده شده است. در این نوع خشونت، فرد مرتکب به جای اینکه دیگران را مورد حمله و تعرض قرار دهد، به زندگی و حیات خود حمله کرده و به آن خاتمه می‌دهد.

ادامه نوشته

اهداف مقنن از اجرای محکومیت های کیفری

قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب که دگرگونی کلی در تشکیلات اجرایی نظام قضایی کشور ایجاد کرده است.

مطابق ماده 37 این قانون، وزارت دادگستری موظف بوده است که ظرف سه ماه آیین نامه آن را تهیه و به تصویب رییس قوه قضاییه برساند. بر این اساس وزارت مزبور در فاصله زمانی اندک از تاریخ تصویب قانونی، آیین نامه مشتمل بر 34 ماده و 12 تبصره تهیه کرد و رییس وقت قوه قضاییه آن را تصویب کرد.پیرامون این قانون مخالفین و منتقدین از یک سو و موافقین آن از طرف دیگر (که عمدتا مسیولین قوه قضاییه بودند) هر کدام مطابق ذوق در ذم یا مدح آن بحث های فراوانی را انجام داده اند. این مقاله به دور از جبهه گیری های فوق الذکر با بررسی تحلیلی از منظر کیفر شناسی، درصدد پاسخ یابی به نحوه اجرای محکومیت های کیفری در قانون مزبور و آیین نامه دادرسی کیفری آن است تا مشخص سازد که مقنن برابر قانون یاد شده از اعمال مجازاتها، کدام هدف یا اهدافی را تعقیب می کند.

ادامه نوشته

اوتانازيا (قتل از روي ترحم)- (2)

نویسنده : ليلا انتظاري

 اعتقادات مذهبي در مورد اوتانازيا

در قرن سيزدهم ميلادي توماس اكوئين تماس موارد خودكشي را مردود دانسته است به اين علت كه :
ـ اين عمل زير پا گذاشتن خواستها و آرزوهاي طبيعي شخصي براي زنده بودن است .
ـ اين كار به ديگر انسانها لطمه مي زند .

ادامه نوشته

اهداف مقنن از اجرای محکومیت های کیفری

قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب که دگرگونی کلی در تشکیلات اجرایی نظام قضایی کشور ایجاد کرده است.

مطابق ماده 37 این قانون، وزارت دادگستری موظف بوده است که ظرف سه ماه آیین نامه آن را تهیه و به تصویب رییس قوه قضاییه برساند. بر این اساس وزارت مزبور در فاصله زمانی اندک از تاریخ تصویب قانونی، آیین نامه مشتمل بر 34 ماده و 12 تبصره تهیه کرد و رییس وقت قوه قضاییه آن را تصویب کرد.پیرامون این قانون مخالفین و منتقدین از یک سو و موافقین آن از طرف دیگر (که عمدتا مسیولین قوه قضاییه بودند) هر کدام مطابق ذوق در ذم یا مدح آن بحث های فراوانی را انجام داده اند. این مقاله به دور از جبهه گیری های فوق الذکر با بررسی تحلیلی از منظر کیفر شناسی، درصدد پاسخ یابی به نحوه اجرای محکومیت های کیفری در قانون مزبور و آیین نامه دادرسی کیفری آن است تا مشخص سازد که مقنن برابر قانون یاد شده از اعمال مجازاتها، کدام هدف یا اهدافی را تعقیب می کند.

ادامه نوشته