عناصر تشکیل دهنده قتل عمد :

1-   عنصر مادی که خود شامل سه بخش است:

الف- فعل مثبت یا منفی قاتل : عنصر مادی قتل به دو صورت تحقق می یابد یکی به وسیله رفتار مثبت قاتل مثل اینکه قاتل به سمت مقتول تیراندازی کرده و او را کشته باشد دوم به وسیله فعل منفی قاتل مثلاً شخص مرتکب قتل، مقتول را در اتاقی محبوس کرده و از دادن آب و غذا به او خودداری کند تا بمیرد.

ب- ارتکاب قتل به مباشرت یا به تسبیب: یعنی اینکه قاتل یا در قتل مباشر باشد یا مسبب«مباشرت در قتل» یعنی اینکه کسی مستقیماً و بلافاصله با عملی که انجام می دهد منجر به قتل فرد می شود مثلا با تفنگ به سوی فردی تیراندازی کند و او را بکشد. اینجا قاتل ، مباشر محسوب می شود باید توجه داشت که گاهی اوقات حتی چند نفر که با هم مشترکا عملی انجام داده اند که منجر به قتل فردی شده است، می توانند همه به عنوان مباشر تلقی مجازات گردند، اما مواد از تسبیب در قتل این است فردی به صورت غیر مستقیم سبب وقوع قتلی شود. یعنی فرد بعضی از اجزاء موثر در قتل را بوجود آورد. به طوریکه اگر آن را ایجاد نمی کرد، قتل رخ نمی داد و در اثر این اعمال به صورت غیرمستقیم موجب قتل فرد می شود. برای مثال به قصد کشتن شخصی و به صورت عمد در مسیر عبور آن چاهی حفر کند تا وی در چاه سقوط کند و بمیرد. یا مثلاً : فرد «الف» به قصد کشتن فرد «ب» در وسایل فنی مورد استفاده «ب» نقصی ایجاد نماید و فرد «ب» هنگام کار با آن وسایل دچار حادثه گردد و فوت نماید. به این نوع قتلها تسبیب گفته می شود.

ج- مقتول باید شخص زنده ای باشد: واضح است که مرتکب قتل باید باعث قتل کسی شود که انسان زنده ای باشد یعنی سلب حیات از انسان زنده شود و آغاز حیات هر انسان زنده نیز از زمان تولد اوست. گفتنی است که جنین انسان نیز از زمان انعقاد نطفه تا طی مراحل مختلف تکاملی هم دارای نوعی حیات است و اگر کسی در مراحل حیات جنین عمداً موجب سلب حیات و از بین بردن آن شود، مورد تعقیب قرار خواهد گرفت. این موضوع مربوط به بحث «سقط جنین» است که خود احکامی جدای از احکام قتل دارد.

2- عنصر روانی یا قصد مجرمانه :

درح قوق جزایی منظور از عنصر روانی جرم، علم و آگاهی و معرفت فاعل جرم به نامشروع بودن عملی است که انجام می دهد عموماً در لسان قانونگذار برای عنصر روانی از لفظ عمد استفاده می شود، پس با عنایت به مواد قانونی عنصر روانی قتل مشتمل بر دو جزء یا دو عامل است:

الف) انجام قتل با اراده ارتکاب مجرمانه :

یعنی کسی قدرت تشخیص عمل خود را داشته باشد و بتواند نسبت به انجام یا ترک آن عمل تصمیم بگیرد و اراده ارتکاب قتل را کرده باشد.

ب) قصد کشتن مجنی علی : عینی اینکه مرتکب قتل در عملی که به اراده خود انجام می دهد . خواستار کشتن دیگری باشد، به عبارت دیگر قاتل عمداًَ کاری انجام دهد که نوعا کشنده باشد.

3- وجود رابطه تسبیب بین فعل قاتل و مرگ مقتول :

در تبیین رابطه تسبیب می توان گفت: مقصود از احراز رابطه تسبیب آن است که بر مقامات قضائی تعیین حاصل شود که صدمه وارده از طرف مرتکب به «مجنی علیه» علت مرگ مقتول بوده است.

ادامه دارد....