عفتورزى، محافظت از حریم خانواده
عفت ورزیدن براى یک انسان، ضرورت یک زندگى سالم، بانشاط و آرام است؛
ضرورتى که تنها در سایه دین به دست مى;آید و در سایه خردمندى، رشد و کمال مى;یابد.
انسان امروز، نیازمند این آموزه;هاست و پشت کردن به آنها، موجب سستى پیوند خانوادگى،
نفوذ و حضور دیگران در عرصه زندگى، اختلاف، عدم اعتماد به یکدیگر، بیمارى;هاى روحى
- روانى، وسواس، سوءظن و ... خواهد شد.
راه تحصیل عفت و حفظ پاکدامنى براى جوان، در اوج قدرت جنسى، چیست؟
اسلام به عنوان آیینى جاودانه و آسمانى که حاوى دستوراتى سعادت;بخش
براى بشر است، نهاد خانواده را به عنوان کانونى مقدس، پایدار، عاطفى و پاک، ترسیم
کرده است تا میهمانى که به عنوان همسر، وارد عرصه زندگى مى;شود، با آرامش، عزت،
محبت و شادمانى، یک مجموعه رو به گسترش را اداره کند. قرآن مجید به پدران و مادران
مسلمان دستور مى;دهد تا فرزندانشان را که هنوز از نعمت تأهل برخوردار نشده;اند، به
این امر مقدس تشویق کرده، زمینه;هاى زندگى سالم و حیات طیبه را براى آنان فراهم
سازند و اگر شرایط ازدواج براى کسى وجود نداشته باشد، اسلام راهکار بسیار ارزشمندى
را معرفى مى;کند؛ راهکارى که هم اجرایى است و براى تحقق آن مانعى وجود ندارد و هم
پشتوانه بزرگى براى ورود به عرصه حیات اجتماعى در آینده است و آرامش را براى اعضاى
خانواده، مهیا مى;سازد. این راهکار مهم، عفت;ورزى است.
عفت ورزیدن براى یک انسان، ضرورت یک زندگى سالم، بانشاط و آرام است؛
ضرورتى که تنها در سایه دین به دست مى;آید و در سایه خردمندى، رشد و کمال مى;یابد.
انسان امروز، نیازمند این آموزه;هاست و پشت کردن به آنها، موجب سستى پیوند
خانوادگى، نفوذ و حضور دیگران در عرصه زندگى، اختلاف، عدم اعتماد به یکدیگر،
بیمارى;هاى روحى - روانى، وسواس، سوءظن و ... خواهد شد.
لازم به یادآورى است که عفت و حجاب، دو مقوله جداگانه;اند. در عفت
ورزیدن، هم رعایت پوشش ظاهرى خواهد شد و هم مراقبت از امور معنوى و روحى و این،
موضوعى است که هم کسانى که رعایت پوشش دینى را مى;کنند، بدان نیازمندند و هم آنان
که کمى در پوشش خویش، سهل;انگارى مى;کنند.
1. عفت دل
یکى از موارد بسیار مهمى که پیوند خانوادگى را پایدار مى;سازد، رعایت
عفت دل است. خانه;اى که تار و پود آن از عشق و محبت ساخته نشود، خانه;اى پایدار در
برابر طوفان;هاى سهمگین و لرزش;هاى فراوان نیست. خانه;اى که در آن، افراد فراوانى حضور یابند و معشوق یا عاشق احساس
نکند که آن خانه براى سکونت وى آماده است، ثبات نخواهد داشت.
همسر، باید حریم دل را تنها براى همسرش بگشاید و غیر از او، به هیچ
شخص نامحرمى اجازه ورود ندهد؛ چه رسد به سکونت در آن. کسانى که قبل از ازدواج، این
حریم را مى;شکنند و با دیگران رابطه;اى دوستانه و محبت;آمیز برقرار مى;کنند،
پایه;هاى زندگى آینده را لرزان مى;سازند.
شاید زندگى بشر صنعتى را این;گونه ترسیم کرده;اند و طراحان ناصالح
جامعه انسانى که حضور بى;پرواى زن و مرد را در کنار هم و با برخى بى;بندوبارى;ها و
عدم رعایت حریم;ها، رشد و ترقى بشر تلقى کرده;اند و انسان را در برآورده کردن
غرایز جنسى آزاد گذاشته;اند، امروز، نتیجه آن راهکار را در عدم ازدواج جوانان و
فراوانى گسست و طلاق خانواده;ها - دیده باشند.
مرد شایسته، عرصه دل را در اختیار زن شایسته قرار مى;دهد و جز او را
به این حرم راه نمى;دهد و فضاى اندیشه و دل را معطر به صفاى او مى;کند؛ زن شایسته
نیز چنین مى;کند و اگر چنین شد، خداوند، از فضل خویش، آنان را بى;نیاز خواهد کرد و
این وعده خدا، حتمى است که فرمود: زنان پاک، براى مردان پاک هستند«.1
2. عفت نگاه
قرآن مجید به دین باوران دستور مى;دهد که چشمان خویش را بى;پروا بر هر
کس نگشایند. »به چشمانت بیاموز که هر کس، ارزش دیدن ندارد«؛ زیرا چشم انسان، عرصه
واردات دل و فکر او را فراهم مى;سازد.
نگاه به نامحرم که زمینه فساد را فراهم مى;کند، حرام شمرده شده است؛
چه تصویر باشد و چه فردى در کنار انسان و عجیب است که انسان;ها را مى;توان از روى
چشم;هاى عفیف و غیرعفیف، شناخت. چشمان عفیف، ارزشمندند و چشم دریده، ادب نگاه
نمى;دارد.
انسان موفق، بر هر آن;چه مى;رسد، بى;پروا، چشم نمى;گشاید و نگاه خویش
را محدود مى;سازد. اگر کسى عفتِ نگاه نداشته باشد، چه بسا که به بى;عفتى در
عرصه;هاى دیگر دچار شود. این عفت، خاص مردان نیست؛ بلکه زن هم باید عفت را رعایت
کند. گر چه بیمارى چشم;چرانى، در مردان بیشتر شیوع دارد و مردان، با چشمانشان به
دام مى;افتند و زنان، با گوش;هایشان.
3. عفت کلام
عفت نگاه، پرهیز از نگاه;هاى آلوده است که نتیجه این پرهیز، پاکى دل و
اندیشه، از واردات ناشایست است؛ ولى عفت کلام، پاک ساختن عرصه صادرات دل است. آنان
که بى;محابا از هر چه بخواهند، سخن مى;گویند، هر واژه;اى را بر زبان مى;آورند و در
پردازش کلمات خویش، محاسبه دقیقى ندارند، نه ارزش خویش را حرمت مى;نهند و نه ارزش
مخاطب را.
بسیارى از افراد، نمى;توانند برخى از واژه;هاى ناشایست شنیده شده را
بیان کنند و با نگفتن آن، شادمان;ترند که این، از سلامت روح و بهداشت روانشان
حکایت دارد و در مقابل، کسانى یافت مى;شوند که بسیار مشتاقند تا هر واژگانى را به
کار گیرند و از هر موضوعى - حتى ناشایست - سخن گویند که این، نشان از عدم تربیت درست دارد.
انسان مؤمن، حق ندارد دیگران را مسخره کند؛ لقب زشت دهد؛ تهمت ناروا
زند؛ افترا بندد؛ صداى خویش را بى;اندازه بلند کند و یا از واژگان ناشایست،
استفاده کند. چنین انسانى، از عرصه دین، فرو مى;افتد و به خشم الهى، دچار مى;شود.
4. عفت دامن
یکى از مؤلفه;هاى مهم عفت، عفت دامن است. پاکدامنى، از نوجوانى و
جوانى سرچشمه مى;گیرد و در دوران میان;سالى و کهن;سالى، ثمره;اش به بار مى;نشیند. بدترین
خیانت;ها، خیانت در این عرصه است و غریزه جنسى، اگر درست در اختیار قرار نگیرد،
انسان را به ورطه;هاى خطر مى;کشاند. در قرآن آمده است: »به زنا، نزدیک نشوید«؛2 نه
این که زنا نکنید؛ یعنى حتى باید از لغزش;گاه;هاى این خطر مهلک، پرهیز کرد.
قرآن مجید براى جلوگیرى از خطر فساد جنسى، راهکارهاى زیر را ارائه
کرده است:
الف) تربیت جنسى از دوران کودکى و رعایت دستورات اخلاقى خانوادگى و
زناشویى، از آغاز تولد کودک تا بلوغ.
ب) رعایت حریم میان نامحرمان و پوشش مناسب.
ج) عدم اختلاط نامحرمان در هر محیطى.
د) مراقبت از لغزش;گاه;هایى که انسان را به عرصه بى;عفتى مى;کشاند.
ه’) محدود کردن بعد عاطفه در خانواده و عدم دل;بستگى به نامحرم در
جامعه.
5. عفت شکم
یکى از عوامل بدبختى انسان;ها، بى;پروایى در خوراک است؛ یعنى این که
انسان هر چه بیابد، بخورد و از هر راهى، کسب ثروت کند. غذاى حرام موجب شد که
مسلمان;نمایان، در کربلا، در مقابل فرزند رسول خدا صلى;اللَّه;علیه;وآله صف;آرایى
و به کشتن او افتخار کنند. امام حسین علیه;السلام فرمود: »اگر نبود طعام;هاى حرامى
که شکم;هایتان پر از آن گشته است، چنین بى;پروا، در قتل من تلاش نمى;کردید«.
اگر نفس انسانى را در دو بعد مادى و ملکوتى ترسیم کنیم، تلاش افرادى
که فقط براى پروار جسم مى;کوشند، فربه;سازى نفس مادى را در پى دارد. آنان، همه
همتشان این است که چه بکنند، تا بیشتر ثروت اندوزند و شعله شکم افروزند و جسم خویش
را در ناز نگهدارند. به قول استاد علامه حسن;زاده آملى: »آن;جا که شکم دایر است،
دل بایر است«.
امام على علیه;السلام فرمود: »من که امیر بر شمایم، به قرصى نان جو
بسنده مى;کنم و بدا به حال کسى که به خاطر شکم به دوزخ در افتد«.
عفت شکم نیز در عفت دل، تأثیر فراوانى دارد. طعام آلوده، جسم را
مى;آزارد و طعام ناپاک، روح را. غذاى حرام، روح را از پرواز باز مى;دارد و حریم
زندگى را بر خطرها مى;گشاید؛ پس باید در غذایى که مى;خوریم، دقت کنیم.
جامعه امروز، هم در سن ازدواج، هم در نوع زندگى اجتماعى و تحصیلى، هم
در بافت خانوادگى و هم در زمینه فراوانى زمینه;هاى گناه، با جامعه دیروز، متفاوت
است. نوجوان دیروز، مى;توانست بدون شغل و تحصیلات عالى، ازدواج کند و در کنار
خانواده خویش، روزگار بگذراند. دیروز، زمینه;هاى آلودگى صوتى و تصویرى و... آن قدر
فراوان نبود؛ شرایط دورى از خانواده و اختلاط میان دو جنس، این قدر شایع و دسترسى
به نامحرم، بدین صورت آسان نبود.
دوست عزیز! انسان شایسته، در هر عصر و زمینه، باید در مقابل آسیب;ها و خطرها، قد
برافرازد و ناملایمات را هموار سازد. راهکار عفت براى جامعه امروز، دیروز و فردا،
کارگشاست.
پرهیز از گشاده;دستى در چشم دوختن، اجتناب از سخن ناروا گفتن یا
شنیدن، دورى از اختلاط بى;جا و بى;مورد، خوددارى از خودنمایى و بدن;نمایى، مواظبت
از جسم، روزه;دارى براى تقویت اراده و کنترل نفس و تربیت جنسى صحیح، راه;کارى;هایى
هستند که غفلت از آنها، در همه زمان;ها، انسان را به سقوط مى;کشاند.
راهکار اصلى، پرهیز از شیطان و تلاش دائمى در بندگى خداست که این،
صراط مستقیم سعادت و نجات است؛ »الا تعبدوا الشیطان و ان اعبدونى هذا صراط
المستقیم«.3
1. نور، آیه 26.
2. اسراء، آیه 32.
3. یس، آیه 60.
منبع: ، خبرگزاری فارس ۱۳۸۶/۰۳/۰۷
نویسنده : بهروز یدالله پور